Czym są pomiary współrzędnościowe?

Maszyny CMM wykorzystywane są do określania wymiarów oraz geometrii różnych wyrobów. Dzięki swojej zaawansowanej technologii umożliwiają realizację niezwykle dokładnych pomiarów współrzędnościowych – nawet skomplikowanych części. To nieocenione wsparcie m.in. dla przemysłu motoryzacyjnego, lotniczego czy medycznego, a więc tam, gdzie zgodność wymiarów z dokumentacją techniczną jest czynnikiem decydującym o jakości wyrobu.

Istota pomiarów współrzędnościowych

Podstawą pomiarów współrzędnościowych wykonywanych za pomocą nowoczesnych systemów jest określanie położenia współrzędnych (x, y, z) wybranych punktów na powierzchni badanego obiektu w ustalonym układzie – kartezjańskim lub biegunowym.

Jak przebiega pomiar współrzędnościowy?

1. Zdefiniowanie układu współrzędnych, który będzie odniesieniem dla wszystkich mierzonych punktów.
2. W przypadku pomiaru bazy najczęściej definiuje się trzy prostopadłe powierzchnie: płaszczyznę bazową oraz kierunki X i Y.
3. Wyznaczenie punktu zerowego (0, 0, 0) jako początku układu.
4. Pomiar punktów charakterystycznych (np. krawędzi, otworów, promieni, płaszczyzn) wykonywany:
   • Stykowo – sonda dotyka powierzchni i rejestruje współrzędne punktu,
   • Bezkontaktowo – np. skaner laserowy lub kamera optyczna rejestruje chmurę punktów.
5. Pomiar może mieć charakter manualny, półautomatyczny lub w pełni automatyczny (programowany).
6. Zebrane dane są przetwarzane przez oprogramowanie pomiarowe.

Czym są maszyny CMM do pomiarów współrzędnościowych?

Maszyny współrzędnościowe CMM (Coordinate Measuring Machine) to precyzyjne urządzenia pomiarowe służące do określania współrzędnych punktów na powierzchni obiektu w trójwymiarowej przestrzeni. Wykorzystuje się je głównie w inżynierii mechanicznej i kontroli jakości, aby sprawdzić, czy wyrób spełnia wymagania konstrukcyjne i tolerancyjne. Mogą być manualne lub automatyczne i mierzą położenie punktów, podając ich współrzędne w przestrzeni XYZ. Pozwala to określić m.in. długości, średnice, kąty, płaskość czy równoległość.

Rodzaje współrzędnościowych maszyn pomiarowych

Maszyny CMM gwarantują szybkie i precyzyjne pomiary zarówno prostych, jak i bardzo złożonych detali. Najpopularniejsze typy:

• Maszyna gantry CMM – duża, ciężka konstrukcja przypominająca suwnicę; most porusza się na prowadnicach zamontowanych na ziemi. Główne zastosowanie: pomiar bardzo dużych obiektów (np. elementy samolotów, formy do pras).
• Modele wysięgnikowe – rozszerzony zasięg roboczy umożliwia efektywne pomiary wielkogabarytowych detali (np. elementy karoserii w branży motoryzacyjnej).
• Konstrukcje portalowe – zapewniają wyjątkową precyzję, co czyni je idealnym rozwiązaniem do analizy skomplikowanych komponentów.

Zastosowanie maszyn CMM w przemyśle

Maszyny współrzędnościowe odgrywają kluczową rolę w nowoczesnej metrologii przemysłowej i stanowią niezbędne wyposażenie w procesach kontroli jakości, gdzie liczy się precyzyjny pomiar trójwymiarowy detali. Ich wszechstronność sprawdza się w sektorach o najwyższych wymaganiach, takich jak motoryzacja, lotnictwo, przemysł maszynowy, technologie medyczne czy sektor kosmiczny.

Za pomocą CMM można rzetelnie analizować geometrię nawet bardzo złożonych elementów – kół zębatych, wałów, matryc, form wtryskowych oraz nieregularnych komponentów. Dzięki temu szybko wychwytywane są minimalne niezgodności ze specyfikacją, co pozwala na wdrożenie korekt na kolejnych etapach produkcji.

Współrzędnościowe maszyny pomiarowe w przemyśle

Współczesne maszyny CMM są wyjątkowo dokładne i umożliwiają pełną automatyzację pomiarów, przyspieszając inspekcję i wspierając optymalizację procesów produkcyjnych. Należy jednak pamiętać, że ich użytkowanie wiąże się z kosztami utrzymania i obsługi, co powinno być brane pod uwagę przy decyzjach inwestycyjnych. Pomimo tych wyzwań pomiary współrzędnościowe pozostają niezastąpione tam, gdzie wymagana jest wysoka precyzja i efektywność weryfikacji wymiarowej.

Potrzebujesz wsparcia lub porady specjalisty? Skontaktuj się z ekspertem ITA. Oferujemy współrzędnościowe maszyny pomiarowe w wielu rozmiarach i konfiguracjach, dobierając rozwiązania idealnie dopasowane do potrzeb każdego odbiorcy.